Filyasyon, entübe, pik yapmak… Korona virüsü ile günlük hayatımıza katılan sözcükler ve anlamları…

Filyasyon, entübe, pik seviyesi… Bu aralar en çok duyduğumuz sözcükler. Özellikle Corona virüsü salgını nedeniyle Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, her gün akşam saatlerinde Bilim Kurulu toplantıları  sonrasında resmi verileri vatandaşlara açıklıyor. Veriler açıklanırken bazı terimlerin kullanılmasından dolayı bu terimler internet üzerinden  araştırılıyor.  Peki bu sözcüklerin anlamını biliyor muyuz? Sizler için bu sözcükleri araştırdık. İşte anlamları…
FİLYASYON NEDİR?

Bu aralar arama motorlarında en sık aranan ve araştırılan sözcüklerin başında filyasyon gelmektedir. Sözcük anlamı yoğun olarak araştırılıyor. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın dün gerçekleştirdiği basın toplantısında da bu sözcüğe ve  dikkat çekti. Peki, filyasyon kelimesi ne anlama geliyor? İşte cevabı…

Filyasyon, herhangi bir bulaşıcı hastalığın hangi sebeplerden ötürü kaynaklandığının tespit edilmesi işlemine verilen isimdir. Başka bir deyişle kaynak arama çalışmasıdır. Bu çalışmalar neticesinde tehlikenin hala devam edip etmediği ve başka insanların risk altında olup olmadığı gibi önemli bilgiler elde edilebilmektedir.

Filyasyon çalışmaları bulaşıcı hastalıklar mücadele etmede çok önemlidir.

ENTÜBE NEDİR, ENTÜBE HASTA NE DEMEK?

Yine yoğun olarak araştırılan bir diğer sözcük de sağlık alanında hayat kurtaran bir işlem olan entübe kısaca hastanın suni solunuma geçirilmesi olarak biliniyor. Yani normal solunum yolları ile nefes alamayan hastanın solunum yollarına yerleştirilen tüple zararsız nefes alması sağlanıyor. Peki, tam olarak entübe ne demek ve entübe hasta nedir?

Entübe durumu, solunum sıkıntısı çeken hastalarda solunum yoluna ağız ya da burun yoluyla özel bir tüp yerleştirilmesi. Kendi kendine yeterli soluk alamama durumu olarak da tanımlanabilen entübasyon durumu ayrıca, ameliyat süresince hastanın solunum cihazına bağlanmasını da ifade eder.

Entübasyon, solunumun veya solunum yolunun güvenliğinin bozulması ya da bozulma riskinin oluşması durumunda hava yolunun korunması, devamlı havalandırma sağlanması, gerekirse ilaç verilmesi amacıyla, suni solunuma geçmek için laringoskopi veya özel aparatlar yardımıyla solunum yoluna (trakea) içine ağız ya da burun yoluyla özel bir tüp yerleştirilmesi işlemidir.

Kendi kendine yeterli soluk alamama durumu olarak da tanımlanabilen solunum yetmezlikli hastaları solunum cihazına bağlayabilmek için ağızdan nefes borusuna ulaşan bir boru takmak gerekir. Bu boru takma işlemine “entübasyon” denir.

Ayrıca pek çok ameliyatta, ameliyatı yapabilmek için hastayı uyutmak ve kaslarını gevşetici ilaçlar vermek gerekir. Bu ilaçlar hastanın kendi kendine nefes almasına engel olduğundan ameliyat süresince hastanın solunum cihazına bağlanması ve bunun için de entübe edilmesi gerekir.

Hızlı ve seri entübasyon medikal acil durumlar nedeniyle yaşamı tehdit altında olan hastalarda güvenle uygulanabilecek bir hava yolu açma yöntemidir. Yöntemin literatürde tanımı ve geliştirilmesi, acil tıbbın ayrı bir uzmanlık dalı olarak kabul edilmesi süreci ile paraleldir. Bunun nedenleri araştırıldığında 30 yıllık geçmişi acil servis hekimlerinin hastanın ve hekimin güvenliği açısından diğer uzmanlık alanlarından farklı bir tanım ve uygulama deneyimi kazandıklarını görmek olasıdır. Bu deneyimi süreç içinde her konuda olduğu gibi literatürde yayınlanmaktadır.

PİK NEDİR, PİK SEVİYESİ, PİK YAPMAK NE DEMEK?

Son dönemde araştırılan sözcüklerden  bir tanesi de “pik yapmak” terimi oldu. Uzman kişilerin zaman zaman değerlendirmeler yaparken kullandığı bu terimlerin anlamları merak ediliyor. Pek çok anlamı bulunurken en bilinen anlamı ise zirveye ulaşmak, en üst sınır, tavan yapmak gibi anlamlar olmaktadır. Buna göre;tıp literatüründe pik  yapmak ne demek?Pik ne anlama geliyor?

Uzman isimler ya da yetkili kişiler zaman zaman açıklamalarında belli terimler kullanıyorlar. Bunlardan bir tanesi de pik yapmak terimi oldu. Corona virüs salgını nedeniyle açıklamalar yapılırken “pik yapmak” terimi de merak edildi. Pek çok anlamı bulunan bu terim tıp literatüründe de fazlasıyla kullanılıyor. Buna göre; pik ne demek, ne anlama geliyor? Tıp literatüründe pik yapmak ne demek?

İşte yanıtı…
TDK , oyun, denizcilik, sanayi ve ekonomi terimi olan pik hakkında şu bilgileri veriyor:

Pik oyun terimi olarak “Maça” anlamında kullanılır.

Bir denizcilik terimi olarak ise “Geminin kıç tarafındaki bayrak serenine açılan üçgen biçimindeki yelken” anlamında kullanılır.

Aynı zamanda bir sanayi terimi olarak da kullanılabilen pik, “Dökme demir” anlamına gelir.

Aynı zamanda bir gelişmenin zirveye çıktığı an olarak da kullanılabilir.

Pik seviyesi ise “zirve noktası” anlamında kullanılır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir